سلول واحد اساسی و ساختمانی حيات است که همانند يك کيسه، حاوی پروتئين‌ها، اسيدهای چرب، کربوهيدراتها و ماده حياتي به نام دی ان ای (DNA) مي باشد. قابليت رشد، تکثير و همانندسازی از ويژگی های سلول های زنده است. ساختار ژنتيکی هر سلول (كه مربوط به DNA آن است) سرعت رشد، تقسيم و زمان مرگ آن را تعيين می کند. در حالت طبيعی، جايگزينی سلولهای فرسوده با سلولهای جوان از يک برنامه منظم تبعيت می کند و فرايند رشد و تجديد سلولي به طور ثابت در بدن اتفاق مي‌افتد

سرطان نوعی بيماری است که در آن سلول‌ها توانايی تقسيم و رشد عادی خود را از دست می‌‌دهند و بدون كنترل، شروع به تكثير مي‌كنند. اين موضوع منجر به تسخير، تخريب و فاسد شدن بافت‌های سالم می ‌شود. از اجتماع اين سلول‌های سرطانی و تخريب سلول‌های بافت‌های سالم توده ‌ای به نام تومور ايجاد می‌شود. اگر تومور به قسمتي محدود ختم شود و به ساير بافت‌ها و ارگانها سرايت نکند تومور خوش ‌خيم (غير سرطانی‌) است و اگر تومور گسترده شده يا به طور بالقوه قابليت پخش شدن و احاطه کردن ساير بافتها و ارگانها را داشته باشد بدخيم يا سرطانی ناميده می‌شود. برخی از شکل‌های سرطان خاصيت متاستاز (Metastasize) دارند به اين معنی که خصوصيات تهاجمی پيدا کرده و به ساير بافت‌های بدن، عمدتاً از طريق خون و لنف، سرايت می‌کنند و تومورهای جديدی را ايجاد می‌کنند

رشد بدخيم يا سرطانی زمانی اتفاق می‌افتد که:

	برخی از سلول‌ها به طور غيرقابل کنترل، شروع به تکثير کنند
	بخش‌هايی که به طور طبيعی عهده‌ دار دفاع از بدن هستند مانند سيستم ايمنی بدن قادر به پيشگيری از تقسيم بی ‌رويه نباشند
	تعدادی از سلولهای غيرطبيعی از نظر اندازه بزرگ و بزرگ‌ تر ‌شوند

سبب شناسی سرطان

سرطان يک فرايند پويا است که توسط متغيرهای ناشناخته و مستقلِ متعددی موجب تغييرات مولکولی سلول شده و منجر به تداخل در سيستم تکثير سلول می‌شود

اولين تغيير سلولی آشکار در پيدايش سرطان، تغيير شکل سلول است. عواملی که به ايجاد سلولهای سرطانی کمک می‌کنند عبارتند از:

	استعداد ميزبان: عوامل ژنتيکی از جمله نقايصی در کروموزوم‌ها و يا انتقال ژن معيوب به جنين
	عوامل ايمنولوژيک (ايمنی): مانند نارسايی مکانيسم ايمنی طبيعی بدن
	داروهای سرکوبگر ايمنی: موجب سرکوب مکانيسم ايمنی طبيعی شده و زمينه‌ ابتلاء به سرطان را فراهم می کنند
	عوامل محيطی: تماس با مواد سرطان‌زا مانند آزبست، پرتونگارها و راديوم‌ ـ پرتوهای يونيزه شامل امواج الکترومغناطيسی
	ويروسهای القا کننده سرطان: ويروسهايی هستند که مي‌توانند مولكول DNA سلولی را که آلوده می‌کنند، تغيير دهند و در نتيجه منجر به تکثير خارج از کنترل سلول‌های مورد نظر ‌شوند. اين تکثير فزاينده موجب تومور يا سرطان می‌شود
	عوامل هورمونی: ترشح هورمونی اغلب موجب تسريع روند بدخيمی بيماری می‌شود

 نكات بهداشتي در پيشگيري از سرطان

 با مشاهده علائم ذيل به پزشك خود مراجعه كنيد:

	ترشح غير طبيعي واژينال يا خونريزي به صورت طولاني مدت در سيكل‌هاي ماهيانه
	وجود غده يا سفتي در سينه يا ساير نقاط بدن
	يك زخم پوستي كه به سادگي بهبود پيدا نمي‌كند
	تغييراتي در نحوه كار عادي روده يا مثانه
	خشونت صدا يا سرفه ممتد در سالمندان
	سوء هاضمه يا اشكال در بلع
	تغيير در شكل يا اندازه خالها و زگيل‌ها

دايوكسين‌ها از مواد شيميايي سرطان‌زا هستند كه باعث ايجاد سرطان بخصوص سرطان سينه مي‌گردند

پزشكان عنوان مي‌كنند، قبل از بروز علائم بيماري سرطان، انواعي از آن توسط تستهاي غربالگري قابل تشخيص هستند، با انجام اين تستها، قبل از بروز علائم و خيلي زود بيماري تشخيص داده مي‌شود. مانند سرطان دهانه رحم كه با آزمايش پاپ اسمير غربالگري مي‌شود و يا سرطان پروستات كه با اندازه‌گيري ماده‌اي به نام PSA در خون بررسي مي‌گردد 

دكتر نازيلا ارسي

yasgoljoon@yahoo.com